Het verhaal van Chanel (Verpleegkundige forensisch psychiatrische afdeling)
Wat gebeurt er achter de deuren van een forensisch psychiatrische afdeling (FPA)? Chanel geeft een inkijkje. Als verpleegkundige begeleidt ze cliënten met een psychische kwetsbaarheid die in aanraking zijn gekomen met justitie. Op de FPA in Heiloo krijgen ze de kans om te werken aan een veilige terugkeer naar de maatschappij.
“Het draait er echt om dat cliënten daar goed op voorbereid worden,” vertelt Chanel terwijl we lopen naar de personeelsruimte. Door de sluis, langs het atrium: de centrale ontmoetingsplek waar vier units aan grenzen. Een lichte ruimte met een hoog plafond. Er staat een pingpongtafel in het midden. In welke unit cliënten verblijven, hangt af van waar ze in hun behandeltraject zitten. Hun verblijf duurt meestal minimaal een jaar en voordat ze hier binnenkomen, hebben ze vaak al een lang traject afgelegd. Chanel: “Mensen zijn stabiel of goed ingesteld op medicatie. Ze zijn klaar om naar meer zelfstandigheid toe te werken. Daar schrijven we al vroeg in het traject een woonprofiel voor: wat heeft iemand nodig? En als cliënten uitstromen, stopt hun behandeling niet. We zorgen er echt voor dat het hun plan wordt, zodat ze dit uiteindelijk kunnen voortzetten met minder zorg.”
Structuur, duidelijkheid en doelgerichte cliënten
Heel belangrijk om het risico op recidive zo klein mogelijk te maken, is dat cliënten een structuur in hun dag hebben. Ontbreekt deze, dan vervallen mensen sneller in oud gedrag. Een duidelijke structuur vormt dan ook de rode draad door de dagen en het behandeltraject van cliënten, én het werk van de zorgprofessionals. “Dat viel mij meteen op toen ik hier een dag meeliep. Dat ligt mij goed,” zegt Chanel. “Als ik mensen vertel over mijn werk, zeggen ze vaak: ‘Oh wat pittig’. Maar dat valt ontzettend mee. Alles is heel duidelijk, van het dagprogramma tot de regels. En mensen zitten hier echt met een doel, het is hun kans om hun leven weer op de rit te krijgen. Ze zijn bereid om te werken aan zichzelf, en dat werkt dan ook weer prettig voor ons.”
Acht fases met meer vrijheden
Het dagprogramma is gekoppeld aan de fase waarin cliënten zitten. Het traject begint bij fase 1, eindigt bij fase 8. Vanaf fase 2B doen cliënten minimaal drie keer per week dagbesteding bij Maatwerk, het centrum voor werk en ontwikkeling van GGZ NHN. En ook sportactiviteiten staan dan op de planning. Chanel: “We stellen samen met de cliënten behandeldoelen. Als die worden behaald, kan er een faseverhoging aangevraagd worden. Deze wordt altijd getoetst bij reclassering en behandelaren. We werken dus met veel collega’s en partners samen.”
Chanel wordt gebeld. Het is een cliënt die meldt dat hij bij het winkelcentrum in het dorp is aangekomen – volgens afspraak. Als Chanel weer ophangt vervolgt ze: “Hoe hoger je in je fase zit, hoe meer we van je verwachten. Je krijgt meer vrijheid, maar ook meer verantwoordelijkheid. Daar horen duidelijke afspraken bij, bijvoorbeeld dat je belt en altijd bereikbaar bent.”
Chanel vertelt dat progressie in heel kleine dingen kan zitten, bijvoorbeeld door vaker op tijd bij het ontbijt te zijn. Dat is belangrijk om te leren hoe je structuur aanbrengt aan je dag. Net als de dagbesteding, of zelfs een betaalde baan! Chanel: “Sommige cliënten denken: als ik straks wegga, heb ik ook werk nodig. Hoe mooi als je dat hier al kunt oefenen? Dat is weer een stapje dichter bij de maatschappij. Onze IPS’er, een jobcoach, gaat met cliënten in gesprek over wat past bij hun interesses en werkervaring. Dan stellen ze samen een cv op.”
Als je verder durft te vragen, begrijp je mensen veel beter
Naast een duidelijke structuur worden dagen op de FPA gekenmerkt door veel persoonlijke gesprekken. “Daar hecht ik veel waarde aan,” zegt Chanel. “Cliënten vinden het belangrijk om te sparren en te ventileren, dat kan heel helpend zijn gedurende de dag. Je ziet dat het gesprek echt nut heeft: iemand is minder gespannen.
Als je hier werkt, moet je ervoor open staan om iemand beter te leren kennen. Je weet dat niet alles wat je ziet klopt. Als je verder durft te vragen, kun je mensen veel beter begrijpen. En dat is zo leuk: je spreekt heel verschillende mensen met een eigen verhaal. Ik maak vaak snel contact met cliënten. Ik kan goed met ze levelen. Omdat ik veel heb meegemaakt, kan ik veel vertellen vanuit mijn eigen ervaring. Dat vinden cliënten fijn, het schept vertrouwen.”
Meer ontdekken over de forensische psychiatrie? Check deze pagina!
