Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie

Algemeen
Type onderzoeksproject: extern geïnitieerd; multicenter
Divisie kortdurende psychiatrie
Lokaties: Hoorn, Alkmaar en Schagen/Den helder
Startjaar: 2011
Looptijd: tot juni 2013

Onderzoekers
Dr J. Spijker, Trimbos-instituut / De Gelderse Roos

Overige leden onderzoeksproject: Frank Slagter, onderzoekscoördinator voor deze instelling

Instellingen die betrokken zijn: GGZ InGeest , GGZ Breburg, Pro Persona, Altrecht, Vincent van Gogh, AMC, PsyQ Maastricht, GGZ Friesland, GGZ Centraal, Overwaal centrum voor Angststoornissen, Yulius, GGZ Drenthe en GGZ Noord-Holland Noord

Inhoud
Het Trimbos-instituut doet in samenwerking met dertien GGZ instellingen, waaronder de onze,  onderzoek naar het verbeteren van zelfmanagement van cliënten met chronische angst en depressie.

Waarom dit onderzoek?
Veel cliënten met chronische angst en depressie die in de tweede lijn in behandeling zijn lijken eerder in de eerste lijn thuis te horen. Psychiater en hoofdonderzoeker Jan Spijker: "Ongeveer 20 tot 30% van de cliënten met een diagnose angst of depressie in GGZ instellingen is al langer dan 2 jaar in behandeling. Dit zijn mensen die niet zijn hersteld ondanks therapieën die ze hebben gevolgd en medicijnen die zij hebben gebruikt."

De zorg voor deze cliënten bestaat vaak uit 'begeleidende contacten' met een sociaal psychiatrisch verpleegkundige en medicatiebeleid door een psychiater. De onderzoekers willen graag weten of deze zorg ook plaats kan vinden in de eerste lijn (huisartsenpraktijk).

Zelfmanagement
In het ZemCAD onderzoek (Zelfmanagement bij Chronische Angst en Depressie) wordt gekeken of deze specifieke groep cliënten zelf hun klachten in de gaten kunnen houden (zelfmanagement) onder begeleiding van professionals in de eerste lijn.

De cliënten volgen hiervoor een cursus die hen leert om te gaan met klachten en met crisissituaties. Ook leren zij hoe zij activiteiten weer op kunnen pakken, ondanks hun problemen. Na de cursus wordt bekeken of de zorg in de tweede lijn kan worden afgesloten. Tweedelijns hulpverleners adviseren hun eerstelijns collega's over de begeleiding van deze cliënten. In het onderzoek worden de kwaliteit van leven, de klachten en het zorggebruik van cliënten die de cursus volgen vergeleken met cliënten die de cursus niet volgen.

Het onderzoek wordt gefinancierd door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars en is dit jaar van start gegaan.