Autisme Spectrum Stoornis
Wat is het?
Een Autisme Spectrum Stoornis (hierna ASS) is een aangeboren hersenstoornis. Mensen ie leiden aan zo'n stoornis hebben moeite met de verwerking van informatie en prikkels die van buiten komen. De oorzaak van deze stoornissen is niet bekend.
ASS komt bij volwassenen in drie verschillende vormen voor, die weer ieder in verschillende zwaarte voorkomen:
- De Autistische Stoornis
- Stoornis van Asperger
- De Pervasieve Ontwikkelingsstoornis n.a.o.
We hebben de stoornis Rett en de Desintegratiestoornis van de kinderleeftijd hierbij buiten beschouwing gelaten gezien het afwijkende beeld en beloop.
Problemen die kunnen voorkomen bij ASS hebben betrekking op verschillende levensgebieden: wonen, onderwijs, werk, vrijetijdsbesteding, sociale contacten en (intieme) relaties. Communicatie speelt daarbij een zeer belangrijke rol.
Hoe vaak komt het voor?
Sinds een omvangrijk onderzoek in 2006 in Londen onder bijna 60.000 kinderen gaan we ervan uit dat 1% van de bevolking enige vorm van ASS heeft. Ongeveer 50% van de mensen met ASS functioneert op verstandelijk gehandicapt niveau. De andere helft functioneert op normaal of (hoog) begaafd niveau.
ASS komt ongeveer 4 à 5 keer zoveel voor bij jongens en mannen als bij meisjes en vrouwen en komt voor in alle sociaaleconomische klassen van de bevolking.
Is ASS te genezen?
Het Trimbos instituut heeft op basis van onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Autisme in 2002 een schatting gemaakt voor het toekomstperspectief voor de groep ASS:
- 70-75% heeft continue intensieve zorg nodig
- 20-25% maakt een ontwikkeling door maar blijft afhankelijk van een vorm van begeleiding en ondersteuning
- 510% kan geheel zelfstandig leven
Verschijnselen
Hieronder de verschijnselen die bij Autisme Spectrum Stoornissen (ASS) voorkomen.
Autistische stoornis
Verschijnselen van de Autistische Stoornis zijn:
- Moeilijkheden bij het omgaan met andere mensen: afwijkend non-verbaal gedrag, geen of weinig contact met leeftijdsgenoten, weinig spontaniteit en niet in staat te reageren op andere mensen.
- Beperkingen in de communicatie: achterstand in gesproken taal, niet in staat non-verbale alternatieven te gebruiken, moeite een gesprek met anderen te beginnen of te onderhouden, stereotiep of eigenaardig taal, niet in staat doen-alsof spelletjes of nadoen spelletjes te begrijpen en te doen.
- Steeds herhalende patronen van gedrag, belangstelling en activiteiten. Vastzitten aan niet-functionele routines of rituelen en steeds dezelfde motorische bewegingen uitvoeren.
Stoornis van Asperger
Het eerste en het derde punt bij de verschijnselen van de Autistische stoornis gelden ook voor de Stoornis van Asperger. Daarnaast vertonen mensen met de Stoornis van Asperger duidelijke beperkingen in sociaal of beroepsmatig functioneren en op andere belangrijke terreinen.
Mensen met de Stoornis van Asperger hebben geen duidelijke achterstand in hun cognitieve ontwikkeling en hun zelfredzaamheid. Ook is er sprake van een normale mate van nieuwsgierigheid.
Pervasieve Ontwikkelingsstoornis n.a.o.
Pervasieve Ontwikkelingsstoornis n.a.o. (beter bekend onder de Engelse term PDD nos) is eigenlijk een restcategorie waarbij er sprake is van een ernstige en diep doordringende beperking in de ontwikkeling van sociale relaties. Ook is er sprake van ofwel een ernstige beperking in de verbale en non-verbale communicatie ofwel van stereotiep gedrag, interesses en activiteiten. Tot deze categorie wordt ook atypisch autisme gerekend.
Oorzaken
Er is op dit moment weinig bekend over de oorzaken van ASS. Uit onderzoek komt steeds weer naar voren dat we te maken hebben met een hersenstoornis waarbij erfelijkheid een belangrijke rol blijkt te spelen. Binnen een familie kunnen echter verschillende vormen van ASS voorkomen.
Diagnose
Het is niet altijd gemakkelijk ASS te herkennen. Vooral niet bij volwassenen omdat de kleuterperiode algemeen geldt als de meest gevoelige diagnostische periode. Andere redenen die diagnosticering vermoeilijken zijn:
- Er zijn op dit moment geen goede instrumenten voor diagnosticering
- ASS heeft vele verschijningsvormen
- Vooral intelligente volwassenen hebben zichzelf gedrag aangeleerd om de stoornis te maskeren
Adviezen voor cliënt
- Zorg dat u genoeg weet over de autismespectrum-stoornissen. Zorg er ook voor dat mensen die voor u belangrijk zijn, er genoeg over weten. Op de websites bij ‘meer informatie’ kunt u veel informatie over autisme vinden. Ook bieden sommige sites de mogelijkheid voor lotgenotencontact.
- Neem de tijd om met uw behandelaar, familie en vrienden uit te zoeken hoe om te gaan met de stoornis. Neem de tijd om uit te vinden of, en welk werk haalbaar is, bijvoorbeeld parttime of fulltime, betaald of vrijwillig. Neem niet te veel hooi op uw vork.
- Veel mensen schrikken van iemand met psychische klachten en reageren afwijzend. Bepaal daarom zelf wat u wel en niet vertelt en aan wie. Vertel oppervlakkige kennissen een beperkte versie en reserveer het complete verhaal voor mensen die dichtbij staan.
Adviezen voor familie en betrokkenen
- Zorg dat u genoeg weet over ASS en de mogelijke gevolgen.
- Houd er rekening mee dat mensen met ASS grote behoefte hebben aan structuur in hun leven; op tijd eten, weinig prikkels in huis, enzovoort.
- Gebruik eenvoudige taal in uw communicatie met uw naaste.
- Zet afspraken die u met uw naaste maakt op papier en check of ze duidelijk zijn.
- Vermijd ironie en grappen in uw communicatie met uw naaste, hij of zij kan problemen hebben met het begrijpen ervan.
- Doe uw eigen dingen, en doe de dingen die plezier en ontspanning geven. Dit voorkomt dat u zelf overbelast raakt.
- Zorg ervoor dat u zelf uw hart kunt luchten bij enkele mensen in uw omgeving. Houd ook contact met mensen buiten het gezin.
- Zoek mensen in vergelijkbare situaties.
